دیابت و پای دیابتی

دیابت به عنوان یکی از بیماری‌های غیر واگیر سهم زیادی از هزینه، زمان و نیروی انسانی سیستم‌های بهداشتی را به خود اختصاص داده است. اکنون به دلیل تغییر در شیوه زندگی، فرایند صنعتی شدن و افزایش طول عمر بیماران، بروز دیابت و عوارض و مشکلات آن بیش از پیش رخ می‌نماید و در این میان پای دیابتی یکی از عوارض مهم دیابت محسوب می‌شود. 
بيماران مبتلا به ديابت مليتوس به علـت نوروپـاتي) اختلال در اعصابی است که از مغز و طناب نخاعی سرچشمه می گیرند. بیماران مبتلا به نوروپاتی محیطی ممکن است شرایطی همانند خارش، بی حسی و احساس غیرمعمول، ضعف و دردهای سوزاننده را تجربه کنند(، اخـتلال عروقي و كاهش عملكرد نوتروفيل ها در معـرض عفونـت هـاي شديد پا مي باشند كـه از ميـان اخـتلالات فـوق، نوروپـاتي اهميت زيادي دارد زيرا اين بيماران ممكن است درجه حرارت و درد را حس نكنند و حتي اگر جسم خارجي به كـف پـاي آنهـا فرو رود متوجه نشوند. حتي نوروپـاتي مـي توانـد باعـث تغيير شكل انگشتان پا شود به علت اينكه بيماران متوجه فـشار كفش بـر روي انگـشتان نمـي شـوند. در نهايـت پـاي بيمـاران مخصوصاً در ناحيـه كـف پـا زخـم شـده كـه در صـورت عـدم تشخيص و درمان صحيح عميق تر شده و مي تواند تا استخوان هم پيشرفت كند.

تشخیص پای دیابتی:
در بيماران ديابتي ممكن است علايم موضعي التهـاب وجـود نداشته باشد براي مثال به علت نوروپاتي، بيماران ممكـن اسـت درد يا حساسيت نداشته باشند و يـا بـه علـت اخـتلال عروقـي قرمزي مشاهده نشود.
تعـداد زيـادي از بيمـاران مبـتلا بـه ديابـت مليتوس با وجود عفونت شدید در پا ممكن است تـب و لـرز هم نداشـته باشند.

عفونت پا در بیماران دیابتی درجه بندی متفاوتی دارد که به شرح زیر می باشد:

  • زخم بدون ترشح چركي و بدون علايم التهابي مانند درد، قرمزي، گرمي و ايندوراسيون و حساسيت محل زخم= درجه بدون عفونت

  • بــدون علايــم سيــستميك، ترشــحات چركــي يــا حــداقل دو مــورد علامــت التهــاب، قطــر ســلوليت يــا قرمــزي كمتــر از 2 سانتي متر و زخم سطحي=خفیف

  • حال عمومي خوب، ترشح چركي، حداقل دو تا علامت التهابي، قطر سلوليت بيش از 2 سانتي متـر يـا لنفانژيـت( ، زمانی اتفاق می‌افتد که سیستم لنفاوی تحت حمله باکتری ها یا ویروس های مضر قرار می‌گیرد.) ، آبسه عمقي، گانگرن( سیاه مردگی بافت)، گرفتاري تاندون، عضله، مفصل يا استخوان=متوسط

  • علايم فوق همراه با علايم مسموميت منتشر مانند تب، لرز، كاهش فشار خون، تاكيكاردي(تپش قلب تند)، استفراغ، گيجي، لكوسـيتوز اسـيدوز، هيپرگليسمي شديد و ازوتمي=شدید

روش های پیشگیری از ابتلا به پای دیابتی:(چند توصیه بسیار مهم)

  1. به صورت مرتب قند خون را بررسی کنند

  2. بهداشت پا را رعایت کنند

  3. کفش و جوراب مناسب استفاده نمایند.

  4. حتی روی فرش پا برهنه نباشند و از دمپایی نیز استفاده نکنند.

  5. وزن خود را تحت نظر پزشک کم کنید

  6. هر روز پای خود را به دقت نگاه کنید

  7. سیگار نکشید 

  8. هنگام خواب از یک جوراب شل استفاده کنید. 

  9. پای خود را بر روی رادیاتور یا جلوی بخاری یا شومینه قرار ندهید.

  10. پوست پا را با استفاده از لوسیون مناسب، نرم و مرطوب نگه دارید.

  11. ناخن های پا را کوتاه نگه دارید.

  12. هر روز پای خود را با آب گرم و یک صابون ملایم شستشو دهید.

  13. از کفش های مناسب و اندازه سایز پا خود استفاده کنید.

  14. از جوراب های نخی استفاده کنید.

  15. از پوشیدن کفش بدون جوراب خودداری کنید.

  16. پس از گرفتن ناخن ها حتما آن ها را سوهان کنید.

  17. پینه ها و میخچه های پا را دستکاری نکنید. و برای درمان آن ها از محلول های شیمیایی قوی استفاده نکید.

تغذیه و دیابت:

foods-for-diabetes-wearandcheer.com_.jpg

داشتن يک رژيم غذايي سازگار با ديابت به معني آن نيست که قند را به طور کامل از برنامه غذايي خود حذف کنيد، بلکه به آن معنا است که شما هم مانند اغلب مردمي که در کشورهاي غربي زندگي مي‌کنند، مقدار قند بيشتر از حد سالم و نرمال مصرف مي‌کنيد. بنابراين حتي اگر شما ديابت داريد، باز هم مي‌توانيد هر چند وقت يک بار از خوردن مقدار کمي از دسر خوشمزه و مورد علاقه خود لذت ببريد، اما نکته مهم در اين ميان آن است که زياده روي نکنيد.
 

گرداورنده: 
زهرا محبی (کارشناس ارشد تغذیه)

افزودن دیدگاه جدید