چگونه دیابت را شکست دهیم؟!

بر دیابت غلبه کنیم

ديابت شيرين بيماري است که از كاهش يا عدم ترشح انسولين از قسمتي از لوزالمعده و یا مقاومت بافت های بدن نسبت به هورمون انسولین ناشی می شود. انسولين روي سوخت و ساز گلوكز با منشاء قند ها (برنج، نان، سيب زميني، ماكاروني، شيرينی ها و... )، پروتئين ها و چربي ها اثر مي گذارد. ديابت شيرين به دو نوع 1 و 2 تقسيم مي شود.

علائم و نشانه هاي ديابت:
پرخوري، پرنوشي، پرادراري؛ و علايم ديگری نظير بي حالي، عفونت، كاهش وزن، سردرد، تاري ديد، افزايش زمان بهبودي زخم، كاهش حس در پاها، كرختي؛ ناتواني جنسي، عفونت واژن و ... از نشانه های شایع این بیماری اند. ولي نكته مهم اين است كه در اكثر مواقع ( 50 % موارد) ديابت نوع 2 بدون علامت بوده و بيماران با عوارض آن مراجعه مي كنند. لذا تمامي افراد به خصوص افراد درجه اول فرد ديابتي، لازم است با آزمايش دوره اي قند خون مورد بررسي و شناسايي قرار گيرند. خوشبختانه این بیماری قابل کنترل است امّا چنانچه ديابت را تحت كنترل در نياوريد به مرور روي تمامي سيستم ها از جمله كليه، اعصاب، چشم و قلب وعروق تاثير مي گذارد.
 

علائم و نشانه هاي ديابت

 

راه های تشخیص دیابت 

شامل انجام آزمايشات خوني مانند H bA1C ، قند خون ناشتا، قند خون دو ساعت بعد از مصرف گلوكز، و ساير آزمايش های بر حسب ضرورت مي باشد. قند خون ناشتا بيشتر از 126 و هموگلوبین HbA1C بيشتر از 6/5 نشانه ابتلا به بیماری است. HbA1C در تخمین وضعیت بیماری و کنترل آن نیز نقش دارد.

چگونه دیابت را درمان کنیم؟

درمان بیماری دیابت بر اساس رژيم غذايي، ورزش، بررسي و كنترل قند خون، و دارو درماني استوار است. درمان غير دارويي شامل كنترل وزن، كنترل رژيم غذايي، ورزش هاي منظم، مراقبت از پوست و پاها، استفاده نكردن از كفش و لباس هاي تنگ و ارجاع سریع در صورت بروز زخم در اندام هاست.

روش اندازه گيري قند خون در منزل

با توجه به اينكه نحوه استفاده از دستگاه هاي مختلف متفاوت است، لذا به بروشور
نحوه استفاده شرکت سازنده توجه نماييد .
1_  وسايل آزمايش خود را در منزل در جاي تميز و ثابتي قرار دهيد.
2_  يك جدول براي ثبت ميزان قند خون خود با ذكر تاريخ و ساعت و دفعات اندازه گيري داشته باشيد.
3_  تعداد دفعات اندازه گيري قند خون در منزل را از پزشك خود بپرسید.
4_  دست هاي خود را با آب گرم و مايع صابون( صابون) بشوييد .
5_ در ابتدا باید دستگاه را كاليبره كنيد (يعني اينكه دستگاه روشن و طبق دستورالعمل كارخانه سازنده آمادة تست شود). 
6_  نوار آزمايش را از ظرف آن خارج کرده و در دستگاه قرار دهيد.
7_  براي افزايش جريان خون به دست، مچ خود را چندين بار باز و بسته كنيد.
8_  محل مورد نظر براي خونگيري را مشخص كنيد، بهتر است هر بار از يك انگشت خون بگيريد. انگشت خود را با لانست سوراخ كنيد .
9_ لانست را در جايي كه قبلا فراهم كرده ايد، قرار دهيد.
10_ با كمي فشار دادن سر انگشت قطره خون خارج مي شود.
11_ اجازه دهيد يك قطره كامل خون روي انگشت ظاهر شود، سپس بدون تماس انگشت با نوار، قطره خون را به گونه اي روي نوار بچكانيد كه تمام ناحيه مورد نظر را بپوشاند. در بعضي از نوار ها زماني كه لبه نوار به خون آغشته شود، خون مسير نوار را طي خواهد كرد لذا نيازي به ريختن خون روي نوار نیست .
12_  نتيجه آزمايش، پس از چند ثانيه روي مانيتور دستگاه ظاهر مي شود. نتيجه به دست آمده را در يك جدول حاوی ساعت و تاریخ ياداشت كنيد.
13_  پس از اتمام كار وسايل را در جاي هميشگي خود قرار دهيد.

نکات مراقبتی برای دیابت

با توجه به تداخلات دارويي چنانچه به هر علتي به پزشك مراجعه مي نماييد حتماً بگوييد كه انسولين و يا قرص هاي خوراكي پايين آورنده قند خون دريافت مي كنيد زيرا مصرف اين داروها مي تواند با بعضي از داروهاي ديگرتداخل ایجاد کند.
يك كارت تعيين هويت، و يا دست بند هشدار پزشكي براي خود تهيه كنيدو زماني كه از منزل خارج مي شويد باخود داشته باش) كارت هويت شامل نام و نام خانوادگي، تلفن تماس و آدرس منزل،كارت پزشكي حاوي نوع ديابت، نوع درمان، ميزان داروي مصرفي و مركز پزشكي كه پرونده داريد، است.
آزمايش دوره اي قند خون را فراموش نكنيد .
آزمايش های دوره ها ي خون و ادرار كه پزشك تعيين كرده را در تاريخ مقررانجام دهيد.
هميشه در زمان خارج شدن از منزل مواد قندي كه زود جذب می شوند و قند خون را فوراً بالا مي برند مثل كشمش، چند حبه قند، چند قطعه آبنبات و يا شكلات به همراه داشته باشيد، تا به محض بروز علايم افت قند خون از آن ها استفاده نماييد.
علائم و نشانه هاي افزايش و كاهش قند خون را بشناسيد و در صورت بروز فورا به يك مركز درماني مراجعه كنيد.

چگونه دیابت را درمان کنیم؟

 

چگونه بفهمیم دیابت داریم یا نه؟

خشكي دهان، ضعف عضلاني، دفع مكرر ادرار و تشنگي، بي حالي، تهوع.

افت قند خون(هيپوگليسمي)  در افراد دیابتی:

از عوارض شايع در درمان بيماران ديابتي، افت قند خون است، این مشکل درابتداي بروز يعني تا زماني كه بيمار هوشيار است با مصرف مواد قندي قابل پيشگيري مي باشد. به اين دليل توصيه مي شود بيماران ديابتي در خارج از منزل هميشه مواد قندي همراه داشته باشند تا در صورت شروع علائم از آن ها استفاده کنند.
شروع حمله: پیشرفت ناگهانی در عرض چند دقیقه تا یک ساعت.
علت ایجاد افت قند خون رویداد حمله: بیمار غذا نخورده، استفراغ کرده، ميزان انسولین یا داروی خوراکی را افزایش داده و یا فعالیت جسمي شدید انجام داده است.

تحريك پذيري و لرزش، تعريق زياد، سرگيجه، عدم توانايي در فكر كردن، علائم بينايي و دوبيني، گرسنگي، سردرد، گيجي و منگي، تهوع، تپش قلب و افزايش ضربان قلب، ضعف و خستگي، رنگ پريدگي دور دهان، بي حسي دهان و زبان، عدم توانايي تمركز، خميازه كشيدن بدون كنترل، هذيان، توهم و رفتارهاي غير متعارف .كاهش قند خون در صورت عدم درمان منجر به تشنج و اغما مي شود. با مصرف مواد قندي در مراحل اوليه علايم بهبود مي يابد، در صورتي كه با مصرف مواد ذكر شده بهبودي حاصل نشد به بيمارستان مراجعه كنيد. ابتلا به برخي بيماري هاي ديگر در افراد ديابتي، قند خون را افزايش داده و نياز به انسولين و يا داروهاي خوراكي پايين آورنده قند خون را افزايش مي دهند، زيرا بيماري ها، صدمات و جراحي ها خود موجب افزايش قند خون می شود.

 

نكات آموزشي مراقبت از پاي سالم در بيماران ديابتي

نكات آموزشي مراقبت از پاي سالم در بيماران ديابتي

روزانه پاهاي خود را از نظر تاول، بريدگي و خراشيدگي معاينه كنيد. براي اين كار مي توانيد از يك آينه نيز استفاده كنيد.
اگر در طول شب احساس سرما در پا ها داشتيد، جوراب بپوشيد. از كيف آبگرم، بطري آب گرم و يا پد هاي گرما زا استفاده نكنيد .
كنار ساحل و يا استخر پا برهنه قدم نزنيد و حتماً دمپايي بپوشيد. حتماً در منزل نيز دمپايي بپوشيد .
از مواد شيميايي براي از بين بردن ميخچه و پينه، از محلول هاي ضد عفوني براي شستشوي پاها، از چسب پارچه اي براي پاها استفاده نكنيد .
به هيچ وجه پينه ها و ميخچه هاي پا بريده نشود .
در صورت بروز تاول، يا زخم روي پا به پزشك مراجعه كنيد .
داخل كفش را روزانه از نظر وجود جسم خارجي مثل شن ريزه ، ذرات ناخن، وقسمت هاي زبر بررسي كنيد .
زمان خرید کفش را به بعداز ظهر موکول نمائید زیرا پاها به علت ورم اندازه مناسب را خواهد داشت.
حتماً، كفش را با جوراب بپوشيد.
پیشنهاد می شود قبل از خرید کفش، روی یک مقوا بایستید، دور پا خط بکشید، آن را قیچی کنید، این سایز واقعی پای شماست. چنانچه مقوا در کفش موردنظر جای گرفت، آن را بخرید.
در فصل زمستان از جوراب پشمي استفاده كنيد .
از كفش راحت و اندازه پا، (حتي يك شماره بزرگتر) استفاده كنيد. جنس كفش باید چرمي باشد تا عرق پا را به خود جذب كند .
از صندل هاي بين انگشتي استفاده نكنيد .
ناخن ها را كوتاه نگه داريد. باید اطراف ناخن ها كاملاً صاف باشد و از انتها كوتاه نشوند .

رژيم غذايي مناسب برای دیابتی ها

از غذاهاي آماده ( fast food)  بيرون از منزل استفاده نكنيد. رژيم غذايي بيماران ديابتي را رعايت كنيد. وعده هاي غذايي خود را زياد كنيد و در بين وعده هاي اصلي در زمان هاي منظم مختصري غذا بخوريد (ميان وعده ) ولي در كل ميزان كالري دريافتي نبايد از حدي كه براي شما معين شده افزايش يابد. در خصوص رژيم غذايي ديابتي توصيه مي شود با متخصص تغذيه مشورت داشته باشید.
 

رژيم غذايي مناسب برای دیابتی ها
فعالیت های ورزشی مناسب برای دیابتی ها

انجام فعاليت و ورزش هاي منظم براي كنترل سطح قند خون و وزن بسيارمهم است. بهترين زمان براي ورزش كردن 1 تا 3 ساعت بعد از صرف غذاست. توصيه مي شود كه ورزش به طور منظم و تدريجي، در حد تحمل و روزانه در يك زمان مشخص انجام شود، و به تدريج افزايش ياب د .
چنانچه براي شما مقدور است هفته اي 5 بار و هر بار 30 دقيقه براساس نظر پزشك و توانايي قلبي و عروقي خود ورزش كنيد.
از ورزش كردن در هواي بسيار سرد و خیلی گرم خود داري كنيد. قند خون را قبل از انجام ورزش طولاني و سنگين كنترل كنيد .
چنانچه مبتلا به فشار خون بالا و مشكلات بينايي ناشي از ديابت شده ايد، از ورزش هاي شديد و سنگين و آنهايي كه نياز به زور زدن دارد (مانند وزنه برداري) خودداري كنيد. در زمان انجام ورزش با خود مقداری كشمش، سه حبه قند، سه تکه آبنبات و يا شكلات داشته باشيد، تا چنانچه قند خون پايين آمد، از آن ها استفاده نماييد.
ورزش هايي مثل پياده روي، شنا، دويدن و دوچرخه سواري براي بيماران ديابتي مناسب تر است، زيرا موجب كاهش قند خون شده و براي وضعيت قلب و عروق مفيد است. توصيه مي شود به تنهايي ورزش نكنيد، در مكاني ورزش كنيد كه چند نفر در اطراف شما باشند. در صورت احساس درد قفسه سينه، تپش قلب، گيجي، ضعف و تهوع، ورزش را قطع كنيد و استراحت نماييد.
 

فعالیت های ورزشی مناسب برای دیابتی ها

 

 

گرداورنده: 
نازنین امتی ( کارشناس ارشد تغذیه )

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.

CAPTCHA ی تصویری
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید.