پس از زايمان چه تغییراتی در بدن مادر رخ می دهد؟

رحم پس از زایمان

پس از زایمان رحم كم كم به حالت اوليه خود برگشته و اندازه آن به سرعت كوچك تر مي شود . پوشش ضخيمي كه در ديواره رحم براي لانه گزيني جنين تشكيل شده بود ابتدا به شكل ترشحات خوني و سپس ترشح قهوه اي رنگ و پس از حدود ۱۰ روز به صورت ترشحات زرد يا سفيد رنگ ازمهبل  خارج ميشود. البته ممكن است در برخي خانم ها خونريزي در حد لكه بيني ، حتي تا حدود ۴۰ روز پس از زايمان نيز ادامه يابد. در اين موارد براي اطمينان بيشتر مي توان با پزشك يا ماما مشورت كرد. در اكثر مادراني كه كودك خودرا شير ميدهند  به مدت ۵ تا ۶ ماه بعد از زايمان و گاهي تا زماني كه تغذيه كودك با شير مادر ادامه دارد ، قاعدگي اتفاق نمي افتد. ولي در زناني كه كودك خود را از پستان شير نمي دهند، معمولاّ قاعدگي حدود  ۴تا ۸ هفته بعد از زايمان اتفاق مي افتد . گاه اولين قاعدگي غير عادي و توام با خونريزي زياد و خروج لخته است و نبايد موجب نگراني شود ، ولي در صورت ادامه اين وضعيت بايد به پزشك مراجعه شود . 

 

 تغییرات پستان پس از زایمان

در روزهاي اول بعد از زايمان آغوز كه حاوي پروتئين بيشتر و مواد ايمن سازي مشابه واكسن است در پستانها توليد و ترشح آن تا ۵ روز ادامه يافته و سپس به شير تبديل مي شود . تغذيه نوزاد با آغوز در روز هاي اول پس از تولد بسيار مفيد و ضروري است . مقدار شير در افراد مختلف، متفاوت بوده و بستگي به دفعات شيردهي، رژيم غذائي و حالات روحي مادر دارد .
 

 اندوه پس از زايمان

 برخي از مادران در روزهاي اول پس از زايمان احساس اندوه و غم بي دليل مي كنند كه معمولاّ زود گذر است و در افراد مختلف، شدت آن متفاوت مي باشد. چنانچه اين حالت طولاني و مداوم شود، مشورت با پزشك لازم است .

علائم خطر پس از زايمان

  •  تب ولرز
  • خونريزي بيش از ميزان قاعدگي در هر زمان و يا ادامه خونريزي بيشتر از حد لكه بيني بعد از ده روز
  • درد و ورم ناحيه بخيه ها
  • هر گونه درد ، قرمزي و تورم پستانها
  • لمس توده يا درد و تورم و خروج ترشحات چركي از محل بخيه ها
  • خروج ترشحات چركي و بد بو از مهبل
  • درد زير دل يا درد ساق پا
  • بي اختياري دفع ادرار و مدفوع ، درد يا سوزش هنگام ادرار كردن و تكرر ادرار
  • افسردگي شديد
  • سر گيجه و رنگ پريدگي

 

پس از زایمان

 
مراقبت هاي پس از زايمان

  • مراقبت از نوك پستان پس از زایمان

بعد از زايمان تغذيه نوزاد با شير مادر بسيار اهميت دارد . زيرا شير مادر علاوه بر مزاياي زيادي كه دارد ، احتياجات تغذيه اي نوزاد را در ۴ تا ۶ ماه اول زندگي بر طرف مي كند . براي تغذيه نوزاد با شير مادر ، لازم است مراقبت مناسب از پستان مادر به عمل آيد . بدين منظور خانم شيرده بايد نوك پستانها را كاملاّ تميز نگه دارد . البته شستن نوك پستان در هر بار تغذيه نوزاد و همچنين استفاده از صابون توصيه نمي شود . فقط كافي است خانمهاي شيرده پستانهاي خود را يك بار در روز شسته و اجازه دهند تا در معرض هوا خشك شود .در بعضي مادران شيرده به دليل وضعيت نادرست شيردهي  ودر حالتي كه شير خوار به قدر كافي از هاله پستان را در دهان قرار نداده و فقط نوك پستان را ميمكد . نوك پستان زخم ميشود . مادر ميتواند براي كمك به بهبود زخم يا شقاق نوك پستان ، بعد از تغذيه  نوزاد يك قطره از شير خود را روي نوك و هاله پستان قرار دهد. در اين مواقع بهتر است مادر به شيردهي  ادامه داده ودر صورت نياز به پزشك يا ماما مراجعه نمايد. استفاده از صابون ، كرمها و محلول هاي  داروئي و شستشوي زياد پستان توصيه نمي شود، زيرا احتمال آسيب را بيشتر ميكند .
 
 
در روزهاي اول بعد از زايمان  كه شير در پستانها ترشح مي شود ، پستانها پرشير ، بزرگ ، سفت و احتمالاّ درد ناك ميشود . در اين حالت  نوزاد نمي تواند نوك پستان و هاله ان را در دهان خود قرار داده و به اندازه كافي شير بخورد ، در نتيجه پستانها كاملاّ تخليه نمي شود. در چنين مواردي تخليه شير از پستان باعث نرم شدن آن ميشود . بهترين اقدام مكيدن قوي شير خوار است . بدين منظور مادر بايد ابتدا با يك حوله تميز و گرم پستان خود را كمپرس كند يا دوش آب گرم بگيرد و پس از ماساژ ملايم پستان ، نوزاد خود را تغذيه نمايد. اگر نوزاد قادر به مكيدن نباشد ، مادر ميتواند شير خود را دوشيده وبا فنجان و قاشق به شير خوار بخوراند.
 
گاهي با ورود ميكروب به مجاري شير ، پستان دچار عفونت ميشود . در اينگونه موارد قسمتي از پستان فوق العاده درد ناك ، متورم و قرمز شده كه آن را ماستيت گويند . اين حالت در مراحل پيشرفته منجر به آبسه پستان ميشود . در ماستيت نيز مهم ترين مساله  تخليه شير از پستان  است . براي اينكه مادر كمتر احساس درد كند ، بهتر است شيردهي را از پستان سالم شروع نمايد .اگر مادر مايل به شيردهي از پستان مبتلا نيست ، توصيه مي شود شير را دوشيده و با فنجان به نوزاد بدهد .
 

  • نزديكي بعد از زايمان :

در اين دوران بسياري از مادران به علت درد ناشي از بخيه ، تمايل به نزديكي ندارند . تا زماني كه  خونريزي ادامه دارد  و بخيه ها كاملاّ ترميم نشده،‌ داشتن نزديكي صلاح نيست. معمولاّ بهبود محل بخيه هاي ناحيه تناسلي حدود ۲۰ روز طول مي كشد . توصيه مي شود تا زماني كه مادر احساس راحتي نكرده و تمايل به نزديكي ندارد، از آن بپرهيزد .
 

  • يبوست پس از زایمان:

اغلب خانمها در روزهاي اول بعد از زايمان  معمولاّ دچار يبوست مي شوند. به محض شروع فعاليت روزانه اين حالت از بين ميرود. رژيم غذائي مناسب و مصرف مواد غذائي داراي فيبر مثل سبزيجات و ميوه به رفع يبوست كمك مي كند .
 

  • دردهاي پس از زايمان :

به علت انقباض رحم براي خروج لخته هاي خون باقيمانده ، گاهي در روزهاي اول پس از زايمان ، درد هائي شبيه درد قاعدگي وجود دارد كه به پس درد موسوم است . اين درد با شير دهي بيشتر مي شود كه علت آن ، وجود هورموني است كه در شيردهي ترشح شده و باعث انقباض رحم مي گردد. اگر درد شديد  و مداوم شده همراه با تب يا خونريزي باشد سريعاّ بايد به پزشك مراجعه شود . 
 

  • تنظيم خانواده پس از زایمان:

فاصله كمتر از سه سال بين زايمانها ، حاملگي چهارم و بيشتر ،حاملگي زير۲۰ سال و بالاي ۳۵ سال هم سلامت مادر را به خطر مي اندازد و هم براي سلامت  جنين و نوزاد آينده خطر ساز است . يكي از مؤثرترين راههاي كاهش خطرات ناشي از اين گونه حاملگيها استفاده از خدمات تنظيم خانواده است ودر اين مورد زن وشوهر هر دو مسئول هستند . بنابراين لازم  است آنها يك روش مناسب پيشگيري از بارداري را انتخاب و به موقع استفاده كنند . ‌مادراني كه فقط با شير خود نوزادشان را تغذيه مي كنند ۴۰ روز پس از زايمان  ومادراني كه اصلاّ شير خود را به نوزاد نميدهند يا از شير كمكي استفاده ميكنند ، ۲۰ روز پس از زايمان استفاده از روش پيشگيري را آغاز نمايند.

برای مطالعه مقالات بیشتر>>>>> اینجا را کلیک کنید.

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه جدید