نقش امگا 3 در سلامت بدن

نقش امگا 3 در سلامت بدن

از کرامات امگا 3

تا به حال در مورد فواید امگا3 بر بدن انسان زیاد شنیده‌ایم. از تاثیر آن بر بهبود عملکرد مغز و سلامت، سیستم قلبی-عروقی گرفته تا بیماری‌هایی نظیر آسم و سرطان. این ماده یکی از انواع اسیدهای چرب ضروری برای بدن است که بدن قادر به تولید آن نیست، بنابراین نیاز بدن را می‌بایست از طریق تغذیه یا مصرف مکمل‌های آن تامین کرد. به گفته متخصصان امگا ٣ يك ضدالتهاب مطلوب است كه تاثير مثبتی بر سيستم اسكلتی عضلانی و كنترل التهاب ناشی از برخي بيماریها دارد. در اين خصوص نظر برخي متخصصان را جويا شده‌ايم كه در ادامه میخوانيد:

تاثير امگا3 بر سیستم اسکلتی عضلانی بدن

بسیاری از بیماری‌های انسان به نوعی با فرآیندهای التهابی در ارتباط است و امگا3  نقش مهمی را در تنظیم فرآینده‌ای التهابی ایفا می‌کند. این اسید چرب به‌عنوان یکی از موثرترین مواد طبیعی در کاهش التهاب شناخته می‌شود. امگا‌3 همچنین به‌عنوان یک عامل مهم در تعدیل سیستم ایمنی شناخته شده و بنابراین در بهبود انواع  بیماری‌های خودایمنی نظیر روماتویید آرتریت کاربرد دارد.

مصرف مکمل‌های حاوی امگا‌3 می‌تواند منجر به کاهش فعالیت بیماری و کاهش مصرف سایر داروهای مرتبط با این بیماری شود. ولی با وجود شواهد اندکی بر کاهش نسبی علایم مبتلایان به ساییدگی زانو، تاکنون تاثیر آن در پیشگیری و کاهش سرعت پیشرفت آرتروز زانو ثابت نشده است. هرچند که در مورد نقش امگا‌3 در کاهش درد بیماران مبتلا به فیبرومیالژی مطالعات کمی صورت گرفته اما  این ترکیب یکی از انواع مکمل‌های غذایی پرمصرف در این‌گونه افراد است.

علاوه بر کمبود امگا‌3،  تناسب مصرف و نسبت میزان امگا‌3 به امگا‌6 در بدن بسیار مهم است، همچنان که در بیماران دچار سندرم درد مزمن نشان داده شده که این نسبت کاهش یافته و دیده شده مصرف امگا 3 می‌تواند در کاهش علایم درد و خستگی آنها موثر باشد که مکانیسم احتمالی آن را کاهش تولید واسطه‌های دخیل در ایجاد التهاب می‌دانیم. جدا از عوامل و بیماری‌های بی‌شماری که منجر به احساس خستگی می‌شوند، خستگی می‌تواند یکی از نشانه‌های کمبود امگا3 باشد که در کنار آن افراد از خشکی پوست و ریزش مو، اشکال در حافظه و تغییر خلق ‌و ‌خو شاکی هستند و تعدادی از این افراد هم  به دلیل ضعف سیستم ایمنی همیشه احساس مریضی و سرماخوردگی دارند.

مصرف امگا3 در بیماران مبتلا به کمردرد و گردن‌‌درد نیز می‌تواند به میزان قابل‌توجهی مصرف داروهای ضدالتهاب و مسکن‌ها را کاهش دهد و در مواردی جایگزین مناسبی برای این‌گونه داروها باشد.

فواید امگا 3 برای ورزشکاران

یافته‌ها حاکی از این است که مصرف امگا3 میزان خون‌رسانی به عضلات را در حین ورزش افزایش می‌دهد و از میزان کوفتگی عضلات در صدمات ورزشی و تورم ناشی از آن می‌کاهد.

امگا3 می‌تواند اثرات بعضی از داروها را افزایش یا کاهش دهد، بنابراین لازم است افراد در صورت مصرف هرگونه دارو به‌خصوص داروهای رقیق‌کننده خون یا کنترل‌کننده قند خون جهت تطبیق مقدار داروهای مصرفی و نیز میزان و مدت مصرف امگا3، حتما با پزشک خود مشورت کنند.

امگا3 ماهی و کنترل التهاب

افراد مبتلا به اختلالات اسکلتی عضلانی باید حتما ماهی را در برنامه غذایی خود بگنجانند، چراکه تحقیقات نشان می‌دهد که در اغلب موارد دریافت اسیدهای چرب امگا3 باعث کنترل التهاب در نواحی مفاصل، اسکلت و عضلات می‌شود که در نتیجه دردهای مفاصل و عضلانی کاهش می‌یابد. از این رو تاکید می‌شود حتما در طول هفته دو تا سه بار ماهی مصرف شود. بسته به وزن، هر فردی می‌تواند در یک وعده غذایی 90 تا 150 گرم ماهی مصرف کند.

اگرچه امگا3 در منابع گیاهی مثل خرفه، کلزا، روغن بذر کتان و روغن سویا وجود دارد، اما بدون تردید بهترین منبع اسید چرب امگا3، ماهی و غذاهای دریایی است. نتایج مطالعات نشان می‌دهد اسیدهای چرب امگا3 موجود در ماهی دارای اثرات  ضدالتهابی مطلوب‌تری است. از این رو، رعايت يك رژيم غذايي صحيح مي‌تواند به مراتب دردهای مزمن بيماران را كاهش دهد و كيفيت زندگي آنها را بهبود بخشد.

مصرف خودسرانه این مکمل عارضه‌دار است 

برخی از افراد به جای اینکه ماهی بخورند، خودسرانه به مصرف مکمل و قرص‌های امگا3 روی می‌آورند. اگرچه مصرف این نوع مکمل و قرص‌ها التهاب را کم می‌کند، باعث کاهش سطح تری‌گلیسرید خون می‌شود و مشکلات را حل می‌کند اما با توجه به اینکه مصرف زیاد قرص‌های امگا3 باعث سیالیت خون می‌شود و در طولانی‌مدت قند خون را بالا می‌برد، حتی‌الامکان باید از مصرف خودسرانه آن اجتناب کرد. مصرف طولانی‌مدت و روزانه آن می‌تواند عوارضی به همراه داشته باشد. با توجه به اینکه امگا3 یک نوع اسید چرب است، اگر بیش از مقدار مورد نیاز مصرف شود، با اسید چرب امگا6 که برای عملکرد بینایی و مغزی لازم است، رقابت می‌کند و میزان جذب آن را پایین می‌آورد. مصرف مکمل و قرص امگا3 حتما باید تحت‌نظر پزشک صورت بگیرد. در صورتی که التهابی در بدن وجود داشته باشد و پزشک مصرف مکمل امگا3 را توصیه کند، مصرف آن برای یک دوره بلامانع خواهد بود.

افرادی هم که به هیچ‌وجه علاقه‌ای به خوردن غذاهای دریایی ندارند، می‌توانند منابع گیاهی مثل روغن کلزا را در برنامه غذایی خود بگنجانند یا اینکه در نهایت از مکمل امگا 3 دو روز در هفته استفاده کنند.
 

یک مکانیسم پیچیده استخوان‌سازی

برخی از مطالعات در انسان نشان می‌دهد که اسیدهای چرب بلند زنجیره مانند امگا3 می‌تواند استخوان‌سازی را افزایش دهد، افزایش توده استخوانی را در نوجوانان تحت تاثیر قرار دهد و کاهش استخوان را در کهنسالی کاهش دهد. با این حال، مکانیسم‌های سلولی عملکرد اسیدهای چرب امگا3 پیچیده است و شامل ایجاد تغییرات متابولیت‌های اسیدچرب مانند پروستاگلاندین‌ها، رزولوین‌ها و پروتکتورها است که مسیرهای مختلف سیگنالینگ، سیتوکین‌ها و عوامل رشد را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد؛ که البته در برخی جنبه‌ها، هنوز اختلاف‌نظر وجود دارد. اسیدهای چرب امگا3 بر گیرنده‌های هسته‌ای که در سلول‌های استخوان‌خوار یا استئوکلاست یافت می‌شود، اثر گذاشته و مانع جذب استخوان می‌شود.

در رابطه با استئوپروز هم نقش امگا3 به تنهایی در پیشگیری و درمان واضح نیست و اگر هم بخواهیم نقشی برای امگا3 در نظر بگیریم به صورت کمکی برای کلسیم و در کنار کلسیم نقش پیدا می‌کند که اثر مثبتی بر سلول‌های استئوبلاست یا استخوان‌ساز خواهد داشت.

نكته حائز اهميت اينكه افرادی که وارفارین یا آسپیرین استفاده می‌کنند، نمی‌توانند سرخود مکمل بخورند و باید تحت نظر پزشک و بر اساس آزمایشات دوره‌ای مصرف مکمل داشته باشند. از طرف ديگر با توجه به اينكه مکمل عوارض گوارشی دارد، بنابراين بهتر است با شکم خالی مصرف نشود و همراه یا بعد غذا بهترین زمان مصرف آن است. در ضمن نسبت درصد امگا6 به امگا3 بهتراست 2 به 1 تا 3 به 1 باشد که بهترین جذب را داشته باشد.

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه جدید