بهترین رژیم غذایی برای نقرس

بایدها و نبایدها در باره بیماری نقرس:

نقرس نوعی بیماری آرتروز است که با التهاب مفاصل همراه است و حدود 8.3 میلیون نفر در امریکا به این بیماری مبتلا هستند.
افراد مبتلا به نقرس از درد شدید و ناگهانی، تورم و التهاب مفاصل رنج می برند.
خوشبختانه نقرس با مصرف دارو، رژیم غذایی صحیح و تغییر سبک زندگی قابل کنترل می باشد. در این مقاله به بهترین رژیم غذایی برای بیماران نقرسی اشاره می کنیم.
 

نقرس چیست؟

نقرس نوعی بیماری آرتروز است که با درد ناگهانی، تورم و التهاب مفاصل همراه است و تقریبا نیمی از بیماران از درد و التهاب مفصل انگشت شست پا و برخی دیگر نیز از درد انگشتان، مچ، زانو و پاشنه پا رنج می برند.
علایم یا حملات نقرس زمانی روی می دهد که سطح اسید اوریک خون بالا باشد. اسید اوریک یک ماده اضافی است که هنگام هضم مواد غذایی در بدن تولید می شود. وقتی سطح اسید اوریک خون بالا باشد، این ماده در مفاصل انباشته می شوند که این فرایند موجب تورم، التهاب و درد شدید می شود.

**حملات نقرس معمولا شب ها رخ می دهد و حتی 3 تا 10 روز به طول می انجامد.
بیشتر افراد مبتلا به نقرس، این علایم را زمانی تجربه می کنند که بدنشان نمی تواند اسید اوریک اضافی را از بدن خارج کند که در نهایت این فرایند موجب انباشت اسید اوریک در مفاصل می شود.
برخی بیماران به دلیل ژنتیک یا رژیم غذایی شان با افزایش سطح اسید اوریک مواجه می شوند.

نکته: نقرس نوعی بیماری آرتروز است که با درد شدید و ناگهانی، تورم و التهاب مفاصل همراه است و زمانی اتفاق می افتد که سطح اسید اوریک خون بالا باشد که این موجب رسوب در مفاصل و تشکیل بلور می شود.  

نقرس

تاثیر موادغذایی بر نقرس:

افرادی که مبتلا به نقرس هستند، با خوردن برخی غذاها دچار حمله می شوند و سطح اسید اوریک خونشان بالا می رود.
اغلب غذاها معمولا غنی از پورین است-ماده ای که به طور طبیعی در موادغذایی یافت می شود. وقتی این بیماران، غذاهای حاوی پورین مصرف می کنند، بدنشان شروع به ساخت و تولید اسید اوریک می کند.
این موضوع برای افراد سالم نگران کننده نیست چون بدن این افراد به راحتی اسید اوریک اضافی را دفع می کند.
به هرحال در بیماران نقرسی، اسید اوریک اضافی به راحتی از بدن دفع و خارج نمی شود. از همین رو غذاهای غنی از پورین موجب انباشت اسید اوریک و حمله نقرس می شود.  
خوشبختانه تحقیقات نشان می دهند که کاهش مصرف غذاهای غنی از پورین و مصرف صحیح داروها می تواند از حملات نقرس جلوگیری کند.

**غذاهایی که معمولا موجب حملات نقرس می شود، شامل: گوشت قرمز، غذاهای دریایی، مشروبات الکلی و شراب می باشد. این غذاها کم و بیش حاوی مقادیری پورین هستند.
تحقیقات نشان می دهد که سبزیجات حاوی پورین موجب حمله نقرس نمی شود.
نوشیدنی های شیرین و حاوی فروکتوز می توانند خطر ابتلا به نقرس و حملات آن را افزایش دهند حتی اگر این نوشیدنی ها حاوی پورین نباشند. این خوراکی ها می توانند سطح اسید اوریک خون را بالا ببرند و سرعت فرایندهای سلولی را افزایش دهند.
به عنوان مثال نتیجه یکی از مطالعات روی بیش از 125 هزار نفر نشان داد افرادی که مواد غذایی حاوی فروکتوز مصرف می کنند، به میزان 62 درصد در معرض ابتلا به نقرس قرار دارند.

**از سوی دیگر تحقیقات نشان می دهد که محصولات لبنی کم چرب، محصولات سویا و مکمل های ویتامین ث با کاهش سطح اسید اوریک خون می توانند از حملات نقرس جلوگیری کنند.

به نظر می رسد که محصولات لبنی پرچرب تاثیری بر سطح اسید اوریک ندارند.

نکته: برخی غذاها و خوراکی ها می توانند سطح اسید اوریک خون را افزایش یا کاهش دهند که این بسته به میزان پورین در موادغذایی است، همچنین فروکتوز می تواند سطح اسید اوریک خون را افزایش دهد حتی اگر ماده غذایی حاوی پورین نباشد.

چه غذاهای را نباید مصرف کرد؟

lamb-mini-roast.jpg

در صورتی که دچار حملات ناگهانی نقرس می شوید، باید از خوردن غذاهای غنی از پورین پرهیز کنید. غذاهای غنی از پورین حاوی بیش از 200 میلی گرم پورین هستند.
بنابراین به بیماران نقرسی توصیه می شود که از مصرف غذاها و خوراکی های حاوی فروکتوز و نیز خوراکی های حاوی 150 تا 200 میلی گرم پورین پرهیز کنند چون این نوع خوراکی ها موجب حمله نقرس می شود.

از جمله خوراکی ها و غذاهای حاوی پورین و فروکتوز شامل موارد زیر هستند:

  • گوشت و بافت های حیوانی: جگر، کلیه، مغز، گوشت قرقاول، گوشت گوساله و گوشت شکار (مراقب مصرف گوشت های قرمز باشید و مصرف آن ها را در شرایط درد شدید کاملا قطع کنید.)
  • ماهی: ماهی کیلکا، قزل آلا، ماکرو، ماهی تن، ساردین، ماهی کوآ، ماهی روغن خالدار
  • غذاهای دریایی: صدف، خرچنگ، میگو و خاویار
  • نوشیدنی های شیرین: آب میوه ها و نوشابه های گازدار
  • افزودنی های شیرین: عسل، شیره، شیره ذرت حاوی فروکتوز
  • مخمر: مخمر غذایی، مخمر آبجو و سایر مخمرها

به علاوه به بیماران نقرسی توصیه می شود که از مصرف کربوهیدرات های فاقد سبوس مثل نان سفید، کیک و کوکی ها پرهیز کنند. اگرچه این خوراکی ها غنی از پورین یا فروکتوز نیستند و فاقد مواد مغذی هستند که می توانند سطح اسید اوریک را بالا ببرند.

نکته: به بیماران نقرسی توصیه می شود که از مصرف غذاهایی مثل گوشت و سایر بافت های حیوانی، گوشت سایر حیوانات و پرندگان، ماهی و غذاهای دریایی، نوشیدنی های شیرین، کربوهیدرات های فاقد سبوس، افزودنی های شیرین و مخمر پرهیز کنند.

چه غذاهایی را می توان مصرف کرد؟

4066_Marche-provencal-a-Aix-en-Provence.optm.jpg

اگرچه رژیم غذایی بیماران نقرسی بسیار محدود است اما هنوز غذاها و خوراکی های کم پورین وجود دارد که این بیماران می توانند از خوردن آن لذت ببرند.
غذاها و خوراکی های کم پورین حاوی حداکثر 100 میلی گرم پورین می باشند. در اینجا به برخی غذاها و خوراکی های کم پورین که برای بیماران نقرسی مفید است، اشاره می کنیم:

  • میوه ها: همه میوه ها برای بیماری نقرس خوب هستند. گیلاس با کاهش سطح اسید اوریک می تواند از حملات نقرس جلوگیری کند و التهاب را کمتر کند.
  • سبزیجات: همه سبزیجات از جمله سیب زمینی، نخود، قارچ، بادمجان و سبزیجات برگدار تیره رنگ برای بیماری نقرس مفید هستند.
  • حبوبات: همه حبوبات از جمله عدس، لوبیا و سویا و پنیر سویا مفید هستند. (در شرایطی که بیمار درد شدید دارد و اسید اوریک کنترل نیست مصرف حبوبات را قطع کند.)
  • مغزها: همه مغزها و دانه ها
  • غلات کامل: این غلات شامل برنج قهوه ای و جو می باشد
  • محصولات لبنی: مصرف محصولات لبنی برای بیماری نقرس مفید می باشد اما بهتر است از لبنیات کم چرب استفاده شود.
  • تخم مرغ
  • نوشیدنی ها: قهوه، چای و چای سبز
  • ادویه و سبزی ها
  • روغن های گیاهی: کانولا، نارگیل، زیتون، روغن کتان

مصرف متعادل برخی غذاها:

غیر از گوشت قرمز و بافت های حیوانی( مانند: دل و جگر ...) و برخی از ماهی ها بیماران نقرسی می توانند اکثر گوشت ها را به اندازه متعادل مصرف کنند. این بیماران می توانند در هفته 115 تا 170 گرم گوشت مصرف کنند.  گوشت های نام برده در زیر حاوی مقداربالای پورین است بطوری که هر 100 گرم گوشت حاوی 100 تا 200 میلی گرم پورین است. بنابراین مصرف زیاد این گوشت ها موجب حمله نقرس می شود.
این گوشت ها شامل:

  • گوساله و بره
  • گوشت سایر ماهی ها ( ماهی سالمون تازه یا کنسروی نسبت به سایر ماهی ها حاوی کمترین پورین است.)

نکته: خوراکی هایی که به بیماران نقرسی توصیه می شود، شامل همه میوه ها و سبزیجات، غلات کامل، لبنیات کم چرب، تخم مرغ و اکثر نوشیدنی ها هستند. به بیماران نقرسی توصیه می شود که مصرف گوشت حیوانات و ماهی مثل سالمون را به 115 تا 170 گرم در هفته کاهش دهند.

رژیم غذای بیماران نقرسی برای یک هفته:

 

Beneficial foods for gout 1260x542.jpg

رژیم غذایی بیماران نقرسی به تسکین درد و تورم و جلوگیری از حملات بعدی کمک می کند. در اینجا به یک نمونه رژیم غذایی برای یک هفته اشاره می کنیم:

شنبه:
صبحانه: جو با ماست یونانی و یک چهارم فنجان (معادل 31 گرم) بری ها
ناهار: سالاد کوینوآ به همراه تخم مرغ آب پز و سبزیجات تازه
شام: پاستای گندم سبوس دار با جوجه کبابی، اسفناج، فلفل شیرین و پنیر فتای کم چرب
یکشنبه:
صبحانه: اسموتی با یک دوم فنجان (معادل 74 گرم) بلوبری، یک دوم فنجان (15 گرم) اسفناج، یک چهارم فنجان (59 میلی لیتر) ماست یونانی و یک چهارم فنجان (59 میلی لیتر) شیر کم چرب
ناهار: ساندویچ با نان سبوس دار و تخم مرغ و سالاد
شام: جوجه کبابی و سبزیجات به همراه برنج قهوه ای
دوشنبه:
صبحانه: یک سوم فنجان (27 گرم) جو دوسر خردشده، یک چهارم فنجان (59 میلی لیتر) ماست یونانی، یک سوم فنجان (79 میلی لیتر) شیر کم چرب، 1 قاشق چایخوری (14 گرم) دانه چیا، یک چهارم فنجان (31 گرم) بری و یک چهارم قاشق چایخوری (2/1 میلی لیتر) عصاره وانیل.
ناهار: نخود و سبزیجات تازه به همراه نان گندم سبوس دار
شام: ماهی سالمون پخته شده با سبزیجات به همراه مارچوبه و گوجه فرنگی های گیلاسی
سه شنبه:
صبحانه: 2 قاشق چایخوری (28 گرم) پودینگ دانه چیا، 1 فنجان (240 میلی لیتر) ماست یونانی، یک دوم قاشق چایخوری (5/2 میلی لیتر) عصاره وانیل با میوه های خرد شده. شب قبل، همه این مواد را در یک کاسه یا شیشه بریزید و اجازه دهید مواد به خوبی طعم دار شوند.
ناهار: ماهی سالمون به همراه سالاد
شام: سالاد کینوآ، اسفناج، بادمجان و سالاد فتا
چهارشنبه:
صبحانه: نان تست فرانسوی با توت فرنگی
ناهار: ساندویچ با نان سبوس دار و تخم مرغ آب پز و سالاد
شام: پنیر سویای سرخ شده و سبزیجات با برنج قهوه ای
پنج شنبه:
صبحانه: قارچ و کدوی سبز
ناهار: پنیر سویای سرخ شده و برنج قهوه ای
شام: برگر مرغ با سالاد تازه
جمعه:
صبحانه: املت تخم مرغ و اسفناج و قارچ
ناهار: ساندویچ با نان سبوس دار و نخود و سبزیجات تازه
شام: پیراشکی تخم مرغ که از گذاشتن تخم مرغ خرد شده، اسفناج و فلفل شیرین روی نان مکزیکی تهیه می شود.

نکته: رژیم غذایی بیماران نقرسی دارای غذاها و خوراکی های سالم و خوشمزه است که در بالا به نمونه ای از این رژیم غذایی اشاره کردیم.

رژیم-نقرس.jpg

تغییر سبک زندگی:

غیر از رژیم غذایی، تغییر سبک زندگی نیز می تواند خطر ابتلا به بیماری نقرس و حملات نقرس را کاهش دهد.

 

کاهش وزن:

اضافه وزن در بیماران نقرسی می تواند خطر حملات نقرس را افزایش دهد. به همین دلیل است که اضافه وزن می تواند در بیمار مقاومت به انسولین ایجاد کند. در چنین مواردی، بدن نمی تواند به درستی از انسولین استفاده کند و قند را از خون به سمت سلول ها هدایت کند. مقاومت انسولین موجب افزایش سطح اسید اوریک خون می شود.
تحقیقات نشان می دهند که کاهش وزن می تواند مقاومت انسولین را کاهش دهد و سطح اسید اوریک خون را پایین بیاورد.
بنابراین به بیماران توصیه می شود که رژیم غذایی را رعایت کنند و با تغییر سبک زندگی، وزن شان را کاهش دهند. تحقیقات نشان می دهد که کاهش سریع وزن می تواند خطر حملات نقرس را افزایش دهد.

ورزش:
ورزش منظم می تواند از حملات نقرس جلوگیری نماید. ورزش نه تنها می تواند به حفظ سلامت و متعادل شدن وزن کمک کند بلکه می تواند سطح اسید اوریک خون را پایین آورده و آن را متعادل کند.
نتیجه یکی از مطالعات روی 228 مرد نشان داد افرادی که بیش از 5 مایل (8 کیلومتر) در روز می دوند، خطر ابتلا به بیماری نقرس در آنها به میزان 50 درصد کاهش می یابد که این به دلیل کاهش وزن می باشد.

مصرف آب:

مصرف آب و حفظ رطوبت بدن می تواند خطر حملات نقرس را کاهش دهد. به همین دلیل است که مصرف آب موجب خروج اسید اوریک اضافی از خون و دفع آن از ادرار می شود.
در صورتی که به طور منظم ورزش می کنید، بهتر است آب به میزان کافی مصرف کنید، چون بدن با ورزش کردن و عرق کردن، مقدار زیادی آب از دست می دهد.

کاهش مصرف مشروبات الکلی:

مشروبات الکلی از جمله موادی است که موجب حملات نقرس می شود. به همین دلیل است که بدن دفع مشروبات الکلی را نسبت به اسید اوریک در اولویت قرار می دهد و اجازه می دهد تا اسید اوریک در مفاصل رسوب شوند و به بلور تبدیل شوند.
نتیجه یکی از مطالعات روی 724 نفر نشان داد که مصرف شراب، آبجو یا مشروبات خطر حملات نقرس را افزایش می دهد. مصرف این نوشیدنی ها 1 یا 2 بار در روز خطر حملات نقرس را تا 36 درصد و مصرف این نوشیدنی ها 2 تا 4 بار در روز این خطر را تا 51 درصد افزایش می دهد.

مصرف مکمل ویتامین سی:

تحقیقات نشان می دهند که مکمل ویتامین ث می تواند به جلوگیری از حملات نقرس کمک کند و سطح اسید اوریک خون را پایین بیاورد.
ظاهرا ویتامین ث به کلیه ها کمک می کند تا اسید اوریک اضافی را از ادرار دفع کنند.
 با این حال نتیجه یکی از مطالعات نشان داده است که مکمل ویتامین ث هیچ اثری بر نقرس ندارد. تحقیقات در مورد تاثیر مکمل ویتامین ث بر نقرس، جدید می باشد، بنابراین قبل از هرگونه نتیجه گیری باید مطالعات و تحقیقات بیشتری را انجام داد.    
نکته: کاهش وزن، ورزش، مصرف آب، کاهش مصرف مشروبات الکلی و مصرف ویتامین ث می تواند از حملات نقرس جلوگیری نماید.

نتیجه:نقرس نوعی بیماری آرتریت است که با درد ناگهانی، تورم و التهاب مفاصل همراه است.
خوشبختانه رژِیم غذایی بیماران نقرسی می تواند علایم این بیماری را کمتر کند.
غذاها، خوراکی ها و نوشیدنی هایی که موجب حملات نقرس می شوند، شامل گوشت ها، بافت های حیوانی، گوشت پرندگان و انواع ماهی ها، آب میوه، نوشابه گازدار و شیرین و مشروبات الکلی می باشند.  
از سوی دیگر میوه ها، سبزیجات، غلات کامل، نان سبوس دار، محصولات سویا و لبنیات کم چرب می تواند سطح اسید اوریک خون را پایین بیاورد و از حملات نقرس جلوگیری نماید.
تغییر سبک زندگی اعم از کاهش وزن، ورزش، مصرف آب، کاهش مصرف مشروبات الکلی و مصرف مکمل ویتامین ث نیز می تواند از حملات نقرس جلوگیری کند.

برای مطالعه مقالات بیشتر>>>>>>اینجا را کلیک کنید.

تنظیم: زهرا محبی(کارشناس ارشد تغذیه)

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه جدید